Tiêu chuẩn và minh bạch: Hai 'lá chắn' bảo vệ niềm tin người tiêu dùng
(VietQ.vn) - Từng có thời điểm, chỉ cần nhìn thấy các thông tin như “đạt tiêu chuẩn”, “được chứng nhận chất lượng” hay “hợp quy” trên bao bì, người tiêu dùng đã có thêm cơ sở để yên tâm lựa chọn sản phẩm. Tuy nhiên, sản phẩm ngày càng đa dạng, niềm tin của người tiêu dùng hiện không chỉ phụ thuộc vào tiêu chuẩn mà còn gắn chặt với tính trung thực, minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh. Một số vụ việc vi phạm gần đây đã khiến người tiêu dùng thận trọng hơn, đặc biệt khi có tình trạng quảng cáo sai lệch, cung cấp thông tin thiếu chính xác hoặc không duy trì đúng chất lượng sản phẩm như hồ sơ công bố ban đầu.
Lời tòa soạn:
Trong bối cảnh thị trường ngày càng mở rộng và hội nhập sâu, hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ quản lý chất lượng sản phẩm, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, thực tiễn thị trường cho thấy niềm tin của người tiêu dùng đối với một số sản phẩm có xu hướng thận trọng hơn. Điều này đặt ra vấn đề cần tiếp tục xem xét về mối liên hệ giữa tiêu chuẩn kỹ thuật, quá trình doanh nghiệp áp dụng trong thực tế và thông tin đến người tiêu dùng trong bối cảnh thị trường biến động nhanh.
Tiêu chuẩn - cơ sở kỹ thuật quan trọng cho quản lý chất lượng
Theo các chuyên gia, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật đóng vai trò như “thước đo” để doanh nghiệp áp dụng trong sản xuất, kiểm soát chất lượng và lưu thông hàng hóa trên thị trường. Việc đáp ứng tiêu chuẩn giúp sản phẩm bảo đảm các chỉ tiêu về an toàn, chất lượng và tính ổn định.
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã chủ động áp dụng các hệ thống quản lý như ISO 9001, ISO 22000, HACCP hay các tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và tăng khả năng cạnh tranh. Đây cũng là cơ sở quan trọng để hàng hóa Việt Nam đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu.
Tuy nhiên, tiêu chuẩn chỉ phát huy hiệu quả khi được doanh nghiệp duy trì thực hiện nghiêm túc trong toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh. Một sản phẩm đạt yêu cầu ở thời điểm đánh giá không đồng nghĩa chất lượng luôn được duy trì nếu doanh nghiệp buông lỏng kiểm soát nội bộ hoặc không tuân thủ đúng quy trình đã công bố. Trong thực tế, có trường hợp doanh nghiệp sử dụng thông tin “đạt chuẩn”, “đạt chứng nhận” như công cụ quảng bá nhưng quá trình sản xuất về sau lại không duy trì đúng nguyên liệu, thành phần hoặc quy trình ban đầu. Một số đơn vị thậm chí quảng cáo quá mức công dụng sản phẩm nhằm thu hút người tiêu dùng, dẫn tới thông tin sai lệch so với thực tế sử dụng.

Sản phẩm Kera quảng cáo sai công dụng với hồ sơ công bố nhằm thu hút người tiêu dùng.
Đây là một trong những nguyên nhân khiến người tiêu dùng xuất hiện tâm lý hoài nghi, dù sản phẩm từng đáp ứng các yêu cầu chứng nhận hoặc công bố chất lượng trước đó.
Minh bạch và duy trì chất lượng - yếu tố giữ niềm tin thị trường
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp hiện không chỉ dừng ở việc đáp ứng yêu cầu kỹ thuật ban đầu mà còn đầu tư mạnh cho truy xuất nguồn gốc, công khai thông tin sản phẩm và duy trì kiểm soát chất lượng định kỳ.
Nhiều đơn vị áp dụng mã QR để minh bạch vùng nguyên liệu, công khai kết quả kiểm nghiệm hoặc mời bên thứ ba đánh giá định kỳ nhằm tăng độ tin cậy đối với người tiêu dùng. Theo các chuyên gia, đây là hướng đi cần thiết bởi người mua hiện đại ngày càng quan tâm đến toàn bộ “hành trình” của sản phẩm, từ nguyên liệu đầu vào đến khâu phân phối.
Bên cạnh đó, công tác hậu kiểm và giám sát thị trường cũng được xem là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm các sản phẩm lưu thông tiếp tục duy trì đúng chất lượng đã công bố. Việc xử lý nghiêm các hành vi quảng cáo sai sự thật, gian lận thương mại, làm giả tem nhãn hay tự ý thay đổi thành phần sản phẩm sẽ góp phần bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính và củng cố niềm tin thị trường.
Tiêu chuẩn vẫn là nền tảng cần thiết cho hoạt động quản lý chất lượng và phát triển sản xuất. Tuy nhiên, để giữ được niềm tin người tiêu dùng trong dài hạn, yếu tố quyết định nằm ở sự tuân thủ nghiêm túc, đạo đức kinh doanh và trách nhiệm minh bạch của doanh nghiệp sau khi sản phẩm được đưa ra thị trường.
Có thể thấy, trong một thị trường ngày càng coi trọng chất lượng thực chất, người tiêu dùng không chỉ quan tâm sản phẩm “đạt chuẩn” hay không mà còn chú ý doanh nghiệp có duy trì đúng các cam kết chất lượng trong thực tế hay không. Khi doanh nghiệp đặt sự trung thực và minh bạch lên hàng đầu, các tiêu chuẩn mới thực sự phát huy vai trò là công cụ bảo vệ người tiêu dùng và nâng cao uy tín hàng hóa Việt Nam.
Cẩm Anh










